Als je schrijft, wil je dat je lezers snel begrijpen waar de tekst over gaat. Je wilt boeien zodat je lezer de  hele tekst leest. In de praktijk kan dit wel eens lastig zijn. Weet je veel over het onderwerp waarover je schrijft, dan is de neiging groot om te moeilijke woorden te gebruiken. Bij het nalezen van je eigen tekst mis je vaak je eigen missers. Hoe houd je een tekst simpel en begrijpelijk voor de lezer?

1. Bepaal je doel

In zakelijke teksten heb je meestal om een informatief doel (iets meedelen of vastleggen) of een persuasief doel (overtuigen of adviseren). Het kan ook zijn dat je een relatie wilt aangaan met de lezer (sociaal doel). In de meeste gevallen gaat het om een combinatie. Daarom is het zinvol als eerste te kijken wat je met de tekst wilt bereiken.

2. Bepaal wie de lezer is

Welke achtergrond hebben je lezers en wat is hun voorkennis? Verwacht je weerstand bij het onderwerp? Het kan nodig zijn om twee tekstversies te schrijven: een moeilijke en een makkelijke versie. In het algemeen geldt dat iedereen graag gemakkelijke teksten leest. Schrijf altijd voor je lezer, niet voor jezelf.

Tekst versimpelen23. Blijf bij je onderwerp

Welke vragen kan de lezer hebben over het onderwerp dat je beschrijft? En welke antwoorden horen daarbij? Denk eens vanuit de lezer in plaats vanuit jezelf. Voorbeelden, anekdotes en metaforen zijn heel geschikt om je onderwerp te verduidelijken. Maar voorkom grote of te lange zijsprongen waardoor je lezer mogelijk de aandacht verliest en afhaakt om verder te lezen.

4. Gebruik korte zinnen

We kennen allemaal de Jip-en-Janneke-taal met hele korte zinnen. Korte zinnen zijn meestal gemakkelijker te begrijpen dan lange zinnen. Maar heel korte zinnen kunnen ook kinderachtig overkomen. Kijk je tekst eens na op de hoeveelheid komma’s. Zitten er meer dan twee komma’s in een zin, maak er dan twee zinnen van.

5. Houd het simpel

In spreektaal kun je een verhaal meestal makkelijker overbrengen. Schrijven is als praten op papier. Een ezelsbruggetje is om je boodschap hardop aan iemand (je buurman of -vrouw) te vertellen en deze woorden te kiezen tijdens het schrijven. Hoe houd je een tekst simpel?

6. Schrijf actief

In een eerder blog kon je lezen dat je lijdende zinnen beter kunt vermijden. Dit zijn zinnen met de woorden ‘worden’ en ‘zijn’. Bijvoorbeeld in plaats van ‘de tekst wordt aangepast’ schrijf je: ‘Gerard past de tekst aan’. Je maakt meteen duidelijk wie iets doet en je tekst is beter leesbaar. Voorkom in elk geval dat de hele tekst uit lijdende zinnen bestaat. Je schrijft toch voor andere mensen?

7. Heb geduld

Begrijpelijke en goed leesbare teksten teksten schrijven vraagt oefening. Laat daarom een tekst eens een dagje liggen en lees ‘m daarna eens met een frisse blik na. Iemand laten meelezen is natuurlijk ook een goed idee.

 

Deze tekst verscheen op 6 april 2014 en is bijgewerkt op 1 mei 2018.